%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4 %D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7%DB%8C %DA%86%D8%A7%DB%8C %D9%84%D8%A7%D8%BA%D8%B1%DB%8C %DA%86%D8%A7%DB%8C %D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%84%D8%B3 معرفی ایستگاه سنجش فرسایش بادی

 

 

 

 

 

 
کل کاربران : 140503
کاربران امروز : 29
بازدید امروز : 30
کاربران دیروز : 61
بازدید دیروز : 67
کاربران آنلاین : 3

 

 
امکانات این سایت راچگونه ارزیابی میکنید؟
عالی
خوب
متوسط
ضعیف

 

بانک اطلاعاتی شهرستان بیرجند
ایستگاه سنجش فرسایش بادی
     

شرح فعالیت های انجام شده و نتایج کاربردی تجزیه و تحلیل داده های فرسایش بادی در محدوده طرح بین­ المللی

" احیا اراضی جنگلی و تخریب شده با تاکید ویژه بر مناطق تحت تأثیر فرسایش بادی و اراضی شور "

 

کاهش 30 درصدی فرسایش بادی از جمله اهداف مهم و راهبردی در محدوده پروژه "احیا اراضی جنگلی و تخریب شده با تاکید ویژه بر مناطق تحت تأثیر فرسایش بادی و اراضی شور،RFLDL" است، لذا بدین منظور دو ایستگاه سنجش و پایش فرسایش بادی در پایلوتهای پروژه RFLDL در شهرستان ریگان استان کرمان تاسیس شد. بدین لحاظ علاوه بر فراهم شدن امکان اندازه­گیری شدت فرسایش بادی، اثر بخشی فعالیت­های بیولوژیکی و احیایی نیز درقالب پروژه RFLDLنسبت به شرایط اراضی احیاء نشده بررسی و مقایسه گردید.

·         فعالیت­های انجام شده

·          طراحی و ساخت ادوات سنجش فرسایش بادی

با توجه به مکانیسم فرسایش بادی و حالت های مختلف جابجایی ذرات بادرفت، مجموعه­ای از تله­های مختلف در احداث و راه­اندازی ایستگاه اندازه­گیری فرسایش بادی پروژه RFLDL شامل موارد زیر به کار گرفته شده است:

1)     تله ایساتیس: تله رسوبگیر چندجهته به منظور تعیین سهم نسبی ذرات، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی  بادرفت و جهت بادهای فرسایش­زا

2)     تله رسوبگیر جهشی- معلق: تله رسوبگیرذرات جهشی و ذرات معلق در محدوده ارتفاعی دو سانتیمتر تا  چهار متری از سطح زمین  

3)     تله رسوبگیر خزشی چاله­ای: تله رسوبگیر ذراتی که در محدوده ارتفاعی سطح زمین تا دو سانتیمتری انتقال می­یابد.

4)     تله رسوبگیر غبار ریزشی: تله جمع آوری غبار ریزشی

 

·         انتخاب محل احداث ایستگاه   

مهم­ترین  معیارهای ارزیابی انتخاب ایستگاه شامل :

1) موقعیت ایستگاه معرف اراضی احیاء شده و نشده  درمحدوده پروژه  RFLDL باشد.

2) در نزدیکی جاده­های مواصلاتی و دارای قابلیت دسترسی آسان برای کارشناسان و ذینفعان محلی باشد.

3) امنیت نصب دستگاه­ها و تجهیزات تامین گردد.

4) امکان ارتباط ساکنین محل به منظور اطلاع­رسانی از وقوع رخداد طوفان داشته باشد.

5) کمترین فاصله را با ایستگاه هواشناسی ریگان داشته باشد.

6) ابعاد مشخص و مناسب احداث ایستگاه را دارا باشد.

7) مورد توافق ساکنین محلی باشد تا امر مشارکت مردمی در مراحل احداث ایستگاه، نصب تجهیزات و پایش فرسایش بادی با رغبت بیشتر محلی همراه شود.

 

با توجه به بازدیدهای محلی دو محدوده انتخاب شد. ایستگاه یک (ایستگاه ده­رضا)، به عنوان معرف اراضی بایر احیاء نشده و ایستگاه دو (ایستگاه حسن آباد) مستقر در محدوده احیاء بیولوژیک معین گردید. موقعیت نقاط مرکزی دو ایستگاه نسبت به هم و همچنین نسبت به جاده مواصلاتی بم – زاهدان در شکل (1)، تصویر  ماهواره­ای GoogleEarth 2013  نشان داده شده است.  

شکل (1): موقعیت ایستگاه­های اندازه گیری فرسایش بادی (منطقه شاهد (ده رضا) و احیا شده (حسن آباد))

 

·         پیاده سازی الگوی چیدمان تله­ ها  

از الگوی دایره­ای متحدالمرکز برای استقرار و چیدمان تله­های رسوبگیر در ایستگاه استفاده شد. این شیوه اجازه می­دهد تا با حداقل تعداد تله، تجزیه و تحلیل دقیقی از مقدار تلفات خاک در محدوده ایستگاه به دست آورد. چیدمان تله­ها مطابق نقشه مکانی ارائه شده درشکل (2)، پلان (از بالا) و موقعیت استقرار دستگاه­های مختلف ایستگاه پایش فرسایش بادی نشان داده شده است. تله ایساتیس در مرکز ایستگاه و تله های BSNE در دسته های چهار  پنج تایی در فاصله 30 متری از مرکز بر روی سه محور با زاویه 60 درجه مستقرند.

شکل (2): چیدمان دستگاه­های مستقر درایستگاه سنجش فرسایش بادی پروژه RFLDL

·         تدوین چارت سازمانی ایستگاه سنجش فرسایش بادی و تفکیک وظایف

 

به منظور سهولت گردش کار ایستگاه، جایگاه و سلسله مراتب هر یک از مسئولین مشخص گردید. برای هریک از دست اندرکاران مرتبط با ایستگاه شرح وظایف تعریف شد. ترتیب و نحوه ارتباط بخشهای مختلف در شکل (3) ارائه شده است.

شکل (3): ترتیب و نحوه ارتباط بخشهای مختلف مرتبط با ایستگاه اندازه­گیری فرسایش بادی

 

فعالیتهای انجام شده و نتایج کاربردی حاصل از اندازه­گیریهای ایستگاههای سنجش فرسایش بادی پروژه بین ­المللی RFLDL

·         ثبت رخدادهای فرسایش بادی و اطلاعات هواشناسی آن که از تاریخ 1/9/1391 شروع و تاکنون ادامه دارد.

·         از 1/9/1391 تا پایان سال 1392، 10رخداد فرسایش بادی ثبت شده است.

·         در سال 1393، 8 رخداد فرسایش بادی اندازه­گیری گردیده است.

·         مرحله سنجش فرسایش بادی و تجزیه و تحلیل داده­ها پس از دریافت نمونه­ها در آزمایشگاه مرجع فرسایش بادی، مالچ و ریزگرد، پژوهشکده مناطق خشک و بیابانی دانشگاه یزد به شرح موارد زیر انجام گرفت:

§         ابتدا توزین نمونه­ ها و تجزیه گرانولومتری آن انجام شد.

§         راندمان­های جمع ­آوری و نگهداشت تله ­های BSNE در تونل باد ثابت مدل TQ اندازه­گیری گردید.

§         نرم­افزار ملی سنجش بار رسوب ایستگاه­های فرسایش بادی ایران در محیط MATLABکدنویسی شد.

§         نمونه ای از خروجی متنی نرم­افزار مذکور برای سال 1391 و رخدادهای ثبت شده ایستگاه دهرضا در شکل(1) ارائه شده است.

 

شکل(4): تغییرات سرعت و جهت باد (دو شکل بالا) و نمای از بالای ایستگاه با در نظر گرفتن جهت باد فرسایش زا (پائین سمت چپ)  و گل

ماسه رخداد (پائین سمت راست) 

 

نتایج کاربردی اندازه­ گیری فرسایش بادی:

مفهوم دو پارامتر مهم در اندازه­گیریهای فرسایش بادی: ظرفیت انتقال و تلفات خاک:

·         ظرفیت انتقال یا دبی رسوب در واحد عرض: وزن رسوبات عبور کرده از واحد عرض (یک متر) منطقه تا ارتفاع دو متری برحسب (kg/m) در طول زمان یک رخداد فرسایش بادی

·         تلفات یا کنش: وزن رسوبات حاصل از کنش خاک از واحد سطح خاک ایستگاه برحسب(kg/m2) در طول یک رخداد فرسایش بادی

I.            فرسایش بادی ایستگاه ده­رضا (معرف- دست نخورده منطقه) و ایستگاه موقت حجتیه (معرف تخریب یافته منطقه)

(رخدادهای سه ماهه چهارم 1391)

·         در چهار رخداد ثبت شده از دیماه سال 1391 ایستگاه دهرضا حداکثر ظرفیت انتقال (kg/m) 90/122 اندازه­گیری شده است. این عدد بدان معنی است که از واحد عرض یک متر منطقه احیاء نشده 90/122 کیلوگرم رسوب عبور کرده است که روستاها و باغات در مسیر باد را مدفون می­کند.

·         بدین ترتیب به طور مثال با توجه به عرض روستای دهرضا که تقریبا معادل دو کیلومتر در جهت عمود بر بادهای فرسایش­زا است، مقدار کل ذرات بادرفت انتقالی به سمت این روستا معادل 2000×9/122 کیلوگرم یا 8/254 تن معادل تقریبی 25 کامیون 10 تن رسوبات بادی در حاشیه روستا به دلیل زبری و کاهش سرعت باد رسوب یافته است. این مقدار در طول سه ماه فصل زمستان تهدید باغات و اراضی مسکونی را باعث می­شود.

·         علاوه بر آن هر متر مربع محدوده احیاء نشده در حدود (kg/m2) 05/1 معادل 5/10 تن در هکتار در سال کنش و رسوبزایی اتفاق افتاده است.

·         از مجموعه سه نتیجه بالا استنتاج می­شود منطقه محدوده ایستگاه هم منشاء و انتقال رسوبات بادرفت را فراهم می­کند. محدوده­های احیاء نشده، مناطق انتقال توام با برداشت ذرات بادرفت است به عبارت دیگر بخشی از بار رسوب ازبیرون منطقه احیاء نشده تامین می­شود که معادل(kg/m)67/55 از کل ظرفیت انتقال ((kg/m) 90/)122 می­باشد. لذا ضمن توجه به جلوگیری از بهم خوردگی خاک سطحی در این محدوده، لازم است تا با منشاء­یابی دقیق رسوب ورودی به محدوده احیاء نشده، به کنترل و کاهش شدت آن اقدام نمود.  

·         از دیگر نتایج قابل توجه اندازه­گیری آن است که سهم ذرات جهشی از کل ذرات بادرفت معادل (kg/m)13/116 است. به عبارت دیگر ازمجموع (kg/m) 90/122 ظرفیت انتقال، (kg/m)13/116معادل  بیش از 90 درصد کل مواد محموله با حالت جهش منتقل شده است. 10 درصد باقیمانده ذرات سهم ذرات معلق یا گردو غبار در منطقه است.  

·         از طرف دیگر اندازه­گیری محدوده ارتفاعی انتقال از مکانیسم جهشی به معلق نشان داد، ذرات جهشی عمدتاً در محدوده سطح زمین تا ارتفاع 170-150سانتیمتری انتقال یافته است. این نتیجه­گیری مشخص می­نماید استقرار موانع یا درختچه­های کمی بلندتر از 150 سانتیمتری می­تواند تا 90% ظرفیت انتقال را کاهش دهد. 

·         نتایج بررسی و مقایسه نتایج ایستگاه موقت حجتیه در حاشیه روستای حجتیه در مدت سه ماهه منتهی به 1391 نشان داد، ظرفیت انتقال ذرات بادرفت به صورت خزشی، جهشی و معلق تا حدود دو برابر بیش از ایستگاه ده­رضا است. این مقایسه نشان می­دهد در اراضی حاشیه روستاها که تردد و عبور و مرور و دخل و تصرفهای انسانی افزایش می­یابد. مقدار ظرفیت انتقال وکنش تا حد دو برابر می­تواند افزایش یابد. به این ترتیب روستاهایی که در سمت عمدتاً جنوب تا جنوب­غربی­اند در صورت تخریب اراضی اطراف خود منشاء تولید رسوبات بادی برای روستاهای شمالی و شمال شرقی خود می­باشند. علاوه بر ماسه، بخش گرد و غبار حاصل نیز برسلامتی ساکنین اثرگذار است.

 

 

آخرین بروز رسانی : 1394/11/24 11:47:06  تعداد مشاهده : 1452  نویسنده / ویرایشگر : علی زنگی آبادی

 

معرفی پروژه

پروژه احیای اراضی جنگلی و تخریب یافته با تاکید ویژه بر اراضی تحت تاثیر فرسایش بادی و خاکهای شور (RFLDL) پروژه ای  مشترک بین سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور (FRWO) بعنوان نماینده دولت جمهوری اسلامی ایران، تسهیلات جهانی زیست محیطی (GEF) و سازمان خوارو بار و کشاورزی ملل متحد (FAO) می باشدکه ازکوشش های ایران در توسعه و اجرای رویکردهای توسعه پایدار محیط زیست مناطق خشک و نیمه خشک کشور از طریق اجرای طرح های مدیریت پایدار یکپارچه و مشارکتی سرزمین و جنگل حمایت می کند. مدت اجرای این پروژه 5 سال (1395-1390) خواهد بود ودر دو پایلوت سرایان و ریگان به مساحت کل 462068 هکتار در حال اجرا است .زیر حوزه آبخیز کنارنای در حوزه آبخیز آب باریک شهرستان ریگان با مساحت 298500 هکتار واقع در استان کرمان و زیر حوزه آبخیز همبو در حوزه آبخیز سه قلعه شهرستان سرایان با مساحت 163568 هکتار واقع در استان خراسان جنوبی به عنوان پایلوت های اجرای این پروژه انتخاب گردیده اند.

دست اندرکاران و ذینفعان اصلی این پروژه جوامع محلی و مردم ساکن در حوزه های آبخیز پایلوت پروژه می باشند که در اجرا و برنامه ریزی اقدامات یکپارچه مشارکتی مدیریت پایدار سرزمین و جنگل در سطح روستاها و حوزه های آبخیز به منظور پرداختن به چالش های تخریب سرزمین، جنگل زدایی و کاهش تنوع زیستی مشارکت می کنند.این پروژه به منظوراحیاء تنوع زیستی، افزایش ظرفیت اراضی و چشم اندازهای جنگلی تخریب یافته و ایجاد معیشت پایدار، امنیت غذایی و مقابله با بیابانزایی از طریق ارتقای فعالیت های یکپارچه مشارکتی در سطح حوزه آبخیز در دو سایت پایلوت پروژه و همچنین افزایش ظرفیت ملی و محلی در حمایت از اجرای گسترده و همه جانبه اقدامات صورت گرفته در این پروژه در سایر اراضی خشک و نیمه خشک ایران طراحی شده است.

ادامه ....

 

 

 


جمعه
3 آذر 1396
4. ربيع‌الاول 1439
2017 Nov 24

 

احیای اراضی جنگلی و تخریب یافته RFLDL


طراحی و پیاده سازی توسط : گروه نرم افزاری راک
RaakCMS